Verordening (EU) 2022/1269 van de Raad van 21 juli 2022 tot wijziging van Verordening (EU) nr. 833/2014 betreffende beperkende maatregelen naar aanleiding van de acties van Rusland die de situatie in Oekraïne destabiliseren
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 215,
Gezien Besluit (GBVB) 2022/1271 van de Raad van 21 juli 2022 tot wijziging van Besluit 2014/512/GBVB betreffende beperkende maatregelen naar aanleiding van acties van Rusland die de situatie in Oekraïne destabiliseren1,
Gezien het gezamenlijke voorstel van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en de Europese Commissie,
(1) De Raad heeft op 31 juli 2014 Verordening (EU) nr. 833/20142 vastgesteld.
(2) Verordening (EU) nr. 833/2014 geeft uitvoering aan bepaalde bij Besluit 2014/512/GBVB vastgestelde maatregelen.
(3) Op 21 juli 2022 heeft de Raad Besluit (GBVB) 2022/1271 tot wijziging van Besluit 2014/512/GBVB vastgesteld.
(4) Bij Besluit (GBVB) 2022/1271 wordt de lijst uitgebreid van aan controle onderworpen goederen die kunnen bijdragen tot de militaire en technologische versterking van Rusland of de ontwikkeling van de Russische defensie- en veiligheidssector. Het besluit stelt ook een verbod in op de directe of indirecte invoer, aankoop of overdracht van goud, dat na energie het belangrijkste exportproduct van Rusland is. Dit verbod geldt voor goud met als herkomst Rusland, dat is uitgevoerd uit Rusland na de inwerkingtreding van de verordening.
(5) Bij Besluit (GBVB) 2022/1271 wordt het verbod op de toegang tot havens uitgebreid tot sluizen om de volledige uitvoering van de maatregel te waarborgen en omzeiling te beletten.
(6) Om het proces tot vaststelling van technische industriële normen door de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie (ICAO) veilig te stellen, maakt Besluit (GBVB) 2022/1271 het delen van technische bijstand met Rusland mogelijk met betrekking tot luchtvaartgoederen en –technologie in dit specifieke kader.
(7) Om de toegang tot de rechter te waarborgen, voorziet Besluit (GBVB) 2022/1271 in een vrijstelling van het verbod op het aangaan van transacties met Russische overheidsinstanties, indien dat noodzakelijk is om de toegang tot gerechtelijke, administratieve of arbitrageprocedures te verzekeren.
(8) Om de correcte uitvoering van de in Verordening (EU) nr. 833/2014 uiteengezette maatregelen te waarborgen, moet het toepassingsgebied van het verbod op overheidsopdrachten worden verduidelijkt. Voorts moeten de kennisgevingsvereisten worden geharmoniseerd voor nationale bevoegde autoriteiten die vergunningen verlenen op grond van afwijkingen waarin die verordening voorziet.
(9) Besluit (GBVB) 2022/1271 breidt de reikwijdte van het verbod op de aanvaarding van deposito’s zodanig uit dat daaronder ook deposito’s vallen die afkomstig zijn van in derde landen gevestigde rechtspersonen, entiteiten of lichamen waarin Russische onderdanen of natuurlijke personen die in Rusland verblijven, een meerderheidsbelang hebben. Daarnaast wordt de aanvaarding van deposito’s voor niet-verboden grensoverschrijdende handel afhankelijk gesteld van een voorafgaande toestemming van de nationale bevoegde overheden.
(10) Ten slotte worden bij Besluit (GBVB) 2022/1271 bepaalde technische correcties aangebracht in het dispositief en in een aantal bijlagen.
(11) Gezien de vastberaden inzet van de Unie om voedsel- en energieonzekerheid in de wereld te bestrijden, en teneinde mogelijke negatieve gevolgen daarvoor te voorkomen, breidt Besluit (GBVB) 2022/1271 de vrijstelling van het verbod op transacties met bepaalde overheidsentiteiten uit wat betreft transacties voor landbouwproducten en het leveren van olie en aardolieproducten aan derde landen.
(12) Meer in het algemeen hecht de Unie eraan alle maatregelen die tot voedselonzekerheid in de wereld zouden kunnen leiden, te vermijden. Geen van de maatregelen in deze verordening, noch de maatregelen die eerder zijn vastgesteld naar aanleiding van de acties van Rusland die de situatie in Oekraïne destabiliseren, zijn daarom op enigerlei wijze gericht tegen de handel tussen derde landen en Rusland in landbouw- of voedingsproducten, met inbegrip van tarwe en meststoffen.
(13) Evenzo beletten de maatregelen van de Unie niet dat derde landen en hun onderdanen die buiten de Unie actief zijn, farmaceutische of medische producten van Rusland kopen.
(14) Deze maatregelen vallen onder het toepassingsgebied van het Verdrag en derhalve is regelgeving op het niveau van de Unie noodzakelijk voor de uitvoering ervan, met name om te garanderen dat ze in alle lidstaten uniform worden toegepast.
(15) Verordening (EU) nr. 833/2014 moet daarom dienovereenkomstig worden gewijzigd,
HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:
Artikel 1
Verordening (EU) nr. 833/2014 wordt als volgt gewijzigd:
-
1)
Artikel 2 wordt als volgt gewijzigd:
- a) in lid 3 wordt punt f) geschrapt;
-
b)
in lid 3 wordt de tweede alinea vervangen door:
“”
“Met uitzondering van punt g) van de eerste alinea verklaart de exporteur in de douaneaangifte dat de producten worden uitgevoerd op grond van de in dit lid opgenomen desbetreffende uitzondering en stelt hij de bevoegde autoriteit van de lidstaat waar de exporteur ingezetene of gevestigd is, binnen 30 dagen te rekenen van de datum waarop de eerste uitvoer heeft plaatsgevonden, in kennis van het eerste gebruik van de desbetreffende uitzondering.”;
-
c)
in lid 4 wordt het volgende lid toegevoegd:
“”
- h) bestemd zijn voor cyberbeveiliging en informatiebeveiliging waarborgen voor natuurlijke personen, rechtspersonen, entiteiten en lichamen in Rusland, met uitzondering van de regering en ondernemingen die direct of indirect onder zeggenschap van die regering staan.”.
-
2)
Artikel 2 bis wordt als volgt gewijzigd:
- a) in lid 3 wordt punt f) geschrapt;
-
b)
in lid 3 wordt de tweede alinea vervangen door:
“”
“Met uitzondering van punt g) van de eerste alinea verklaart de exporteur in de douaneaangifte dat de producten worden uitgevoerd op grond van de in dit lid opgenomen desbetreffende uitzondering en stelt hij de bevoegde autoriteit van de lidstaat waar de exporteur ingezetene of gevestigd is, binnen 30 dagen te rekenen van de datum waarop de eerste uitvoer heeft plaatsgevonden, in kennis van het eerste gebruik van de desbetreffende uitzondering.”;
-
c)
in lid 4 wordt het volgende punt toegevoegd:
“”
- h) bestemd zijn voor het waarborgen van cyberveiligheid en informatiebeveiliging voor natuurlijke personen, rechtspersonen, entiteiten en lichamen in Rusland, met uitzondering van de regering en ondernemingen die direct of indirect onder zeggenschap van die regering staan;”.
-
3)
Aan artikel 3 ter wordt het volgende lid toegevoegd:
“”5.De betrokken lidstaat stelt de andere lidstaten en de Commissie in kennis van elke op grond van lid 4 verleende toestemming, binnen twee weken na het verlenen van de toestemming.”.
-
4)
Aan artikel 3 quater wordt het volgende lid toegevoegd:
“”9.Het in lid 4, punt a), genoemde verbod is niet van toepassing op de uitwisseling van informatie met het oog op de vaststelling van technische normen in het kader van de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie, met betrekking tot de in lid 1 bedoelde goederen en technologie.”.
-
5)
Artikel 3 sexies bis wordt als volgt gewijzigd:
-
a)
lid 1 wordt vervangen door:
“”1.Het is verboden na 16 april 2022 toegang te verlenen tot havens en, na 29 juli 2022, tot sluizen op het grondgebied van de Unie aan vaartuigen die onder de vlag van Rusland zijn geregistreerd, met uitzondering van toegang tot sluizen om het grondgebied van de Unie te verlaten.”;
-
b)
in lid 5 wordt de aanhef vervangen door:
“”
“In afwijking van lid 1 kunnen de bevoegde autoriteiten, op door hen passend geachte voorwaarden, een vaartuig toegang tot een haven of sluis verlenen nadat zij hebben vastgesteld dat de toegang noodzakelijk is voor:”;
-
c)
het volgende lid wordt toegevoegd:
“”5 bis.
In afwijking van lid 2 kunnen de bevoegde autoriteiten, op door hen passend geachte voorwaarden, vaartuigen die vóór 16 april 2022 hun Russische vlag hebben gewisseld voor de vlag van, of hun Russische registratie hebben gewijzigd naar registratie bij een andere staat, toegang verlenen tot een haven of een sluis nadat zij hebben vastgesteld dat:
- a) een Russische vlag of registratie contractueel vereist was; en
- b) de toegang noodzakelijk is voor het lossen van goederen die strikt noodzakelijk zijn om projecten op het gebied van hernieuwbare energie in de Unie te voltooien, mits de invoer van die goederen niet anderszins is verboden bij deze verordening.";
-
d)
lid 6 wordt vervangen door:
“”6.De betrokken lidstaat stelt de andere lidstaten en de Commissie in kennis van elke op grond van de leden 5 en 5 bis verleende toestemming, binnen twee weken na het verlenen van de toestemming.”.
-
a)
lid 1 wordt vervangen door:
-
6)
Aan artikel 3 septies wordt het volgende lid toegevoegd:
“”5.De betrokken lidstaat stelt de andere lidstaten en de Commissie in kennis van elke op grond van lid 4 verleende toestemming, binnen twee weken na het verlenen van de toestemming.”.
-
7)
Aan artikel 3 nonies wordt het volgende lid toegevoegd:
“”3 bis.Het verbod in lid 1 is niet van toepassing op de in bijlage XVIII vermelde goederen van de GN-codes 7113 00 00 en 7114 00 00 voor persoonlijk gebruik door vanuit de Europese Unie reizende natuurlijke personen of door hun naaste familieleden die met hen reizen, welke eigendom zijn van deze personen en niet voor verkoop bestemd zijn.”.
-
8)
Artikel 3 duodecies wordt als volgt gewijzigd:
-
a)
lid 5, wordt vervangen door:
“”5.
De bevoegde autoriteiten van de lidstaten kunnen, op door hen passend geachte voorwaarden, toestemming verlenen voor de verkoop, levering, overdracht of uitvoer van de in bijlage XXIII vermelde goederen en technologie, of voor de verlening van daarmee verband houdende technische of financiële bijstand, nadat zij hebben vastgesteld dat dergelijke goederen of technologie of de verlening van daarmee verband houdende technische of financiële bijstand noodzakelijk zijn voor:
- a) medische, farmaceutische of humanitaire doeleinden, zoals het verlenen of faciliteren van de verlening van bijstand, met inbegrip van medische benodigdheden, levensmiddelen, de overbrenging van humanitaire hulpverleners en daarmee verband houdende bijstand, of voor evacuaties; of
- b) het exclusieve gebruik door de lidstaat die de toestemming verleent en volledig onder de zeggenschap van die lidstaat staan, teneinde te voldoen aan diens onderhoudsverplichtingen in gebieden die onderworpen zijn aan een langlopende huurovereenkomst tussen die lidstaat en de Russische Federatie.”;
-
b)
de volgende leden worden toegevoegd:
“”6.Wanneer zij een besluit nemen over verzoeken om vergunningen voor medische of farmaceutische doeleinden in overeenstemming met lid 5, verlenen de bevoegde autoriteiten geen vergunning voor de uitvoer naar een natuurlijke persoon, een rechtspersoon, entiteit of lichaam in Rusland of voor gebruik in Rusland, als zij redelijke gronden hebben om aan te nemen dat de goederen bestemd zouden kunnen zijn voor militair eindgebruik.7.De betrokken lidstaat stelt de andere lidstaten en de Commissie in kennis van elke op grond van lid 5 verleende toestemming, binnen twee weken na het verlenen van de toestemming.”.
-
a)
lid 5, wordt vervangen door:
-
9)
Het volgende artikel wordt ingevoegd:
“”if( $display_mode == 'IN_ACT' ) { ?> /* Artikel is opgenomen in gehele document, en niet als zelfstandig artikel */ ?> } else { ?> /* Artikel wordt zelfstandig weergegeven */ ?>
} ?>“Artikel 3 sexdecies
1.Het is verboden goud, als vermeld in bijlage XXVI, direct of indirect aan te kopen, in te voeren of over te dragen indien het uit Rusland afkomstig is en vanuit Rusland naar de Unie of naar een derde land is uitgevoerd na 22 juli 2022.2.Het is verboden de in bijlage XXVI vermelde producten direct of indirect aan te kopen, in te voeren of over te dragen indien daarin in een derde land de op grond van lid 1 verboden producten zijn verwerkt.3.Het is verboden goud, als vermeld in bijlage XXVII, direct of indirect aan te kopen, in te voeren of over te dragen indien het uit Rusland afkomstig is en vanuit Rusland naar de Unie is uitgevoerd na 22 juli 2022.4.Het is verboden:
- a) direct of indirect, met betrekking tot het in de leden 1, 2 en 3 bedoelde verbod, technische bijstand, tussenhandeldiensten of andere diensten te verlenen in verband met de in de leden 1, 2 en 3 bedoelde goederen en met de levering, de vervaardiging, het onderhoud en het gebruik van die goederen;
- b) direct of indirect, met betrekking tot het in de leden 1, 2 en 3 bedoelde verbod, financiering of financiële bijstand in verband met de in de leden 1, 2 en 3 bedoelde goederen te verlenen voor de aankoop, invoer of overbrenging van die goederen of voor de verlening van daarmee verband houdende technische bijstand, tussenhandeldiensten of andere diensten.
5.Het in de leden 1, 2 en 3 bedoelde verbod is niet van toepassing op goud dat noodzakelijk is voor de officiële doeleinden van diplomatieke missies, consulaire posten of internationale organisaties in Rusland die bescherming genieten op grond van het internationaal recht.6.Het verbod in lid 3 is niet van toepassing op de in bijlage XXVII vermelde goederen voor persoonlijk gebruik door naar de Europese Unie reizende natuurlijke personen of door hun naaste familieleden die met hen reizen, welke eigendom zijn van deze personen en niet voor verkoop bestemd zijn.7.In afwijking van de leden 1, 2 en 3 kunnen de bevoegde autoriteiten vergunning verlenen voor de overdracht of invoer van culturele goederen die in bruikleen zijn gegeven in het kader van een formele culturele samenwerking met Rusland.”. -
10)
Artikel 5 bis bis wordt als volgt gewijzigd:
-
a)
lid 3 wordt als volgt gewijzigd:
-
i)
punt a) wordt vervangen door:
“”
- a) transacties die strikt noodzakelijk zijn voor de directe of indirecte aankoop of invoer of het directe of indirecte vervoer van aardgas, titaan, aluminium, koper, nikkel, palladium en ijzererts uit of via Rusland naar de Unie, een land dat lid is van de Europese Economische Ruimte, Zwitserland of de Westelijke Balkan;”;
-
ii)
punt d) wordt vervangen door:
“”
- d) transacties, met inbegrip van verkopen, die strikt noodzakelijk zijn voor de liquidatie, uiterlijk op 31 december 2022, van een joint venture of een soortgelijke juridische constructie, afgesloten vóór 16 maart 2022, waarbij een rechtspersoon, entiteit of lichaam als bedoeld in lid 1 betrokken is;";
-
iii)
de volgende punten worden toegevoegd:
“”
- a bis) transacties die strikt noodzakelijk zijn voor de directe of indirecte aankoop of invoer of het directe of indirecte vervoer van olie, met inbegrip van geraffineerde aardolieproducten, vanuit of via Rusland, tenzij dit verboden is op grond van artikel 3 quaterdecies of artikel 3 quindecies;
- f) transacties die noodzakelijk zijn voor de aankoop, de invoer of het vervoer van farmaceutische, medische, landbouw- en voedingsproducten, waaronder tarwe en meststoffen, waarvan de invoer, de aankoop en het vervoer uit hoofde van deze verordening zijn toegestaan;
- g) transacties die strikt noodzakelijk zijn om in een lidstaat de toegang tot gerechtelijke, administratieve of arbitrageprocedures te waarborgen, alsmede voor de erkenning of uitvoering van een rechterlijke beslissing die of een arbitraal vonnis dat is uitgesproken in een lidstaat, indien dergelijke transacties in overeenstemming zijn met de doelstellingen van deze verordening en van Verordening (EU) nr. 269/2014.”.
-
i)
punt a) wordt vervangen door:
-
a)
lid 3 wordt als volgt gewijzigd:
-
11)
Artikel 5 ter wordt als volgt gewijzigd:
-
a)
lid 1 wordt vervangen door:
“”1.Het is verboden deposito’s te aanvaarden van Russische onderdanen of natuurlijke personen die in Rusland verblijven, van rechtspersonen, entiteiten of lichamen die in Rusland gevestigd zijn, of van rechtspersonen, entiteiten of lichamen die buiten de Unie gevestigd zijn en waarvan de eigendomsrechten voor meer dan 50 % direct of indirect in handen zijn van Russische onderdanen of natuurlijke personen die in Rusland verblijven, indien de totale waarde van de deposito’s van de natuurlijke persoon, de rechtspersoon, de entiteit of het lichaam per kredietinstelling meer dan 100.000 EUR bedraagt.”;
- b) lid 4 wordt geschrapt.
-
a)
lid 1 wordt vervangen door:
-
12)
Aan artikel 5 quater, lid 1, wordt het volgende punt toegevoegd:
“”
- f) noodzakelijk voor niet-verboden grensoverschrijdende handel in goederen en diensten tussen de Unie en Rusland.”.
-
13)
Artikel 5 sexies, lid 2, wordt vervangen door:
“”2.Lid 1 is niet van toepassing op onderdanen van een lidstaat, van een land dat lid is van de Europese Economische Ruimte of van Zwitserland, noch op natuurlijke personen die beschikken over een tijdelijke of permanente verblijfsvergunning in een lidstaat, in een land dat lid is van de Europese Economische Ruimte of in Zwitserland.”.
-
14)
Artikel 5 undecies, lid 1, wordt vervangen door:
“”1.Het is verboden kredietwaardigheidsbeoordelingsdiensten te verlenen aan Russische onderdanen, in Rusland verblijvende natuurlijke personen of in Rusland gevestigde rechtspersonen, entiteiten of lichamen.”.
-
15)
Artikel 5 duodecies, lid 1, wordt vervangen door:
“”1.
Het is verboden overheidsopdrachten of concessieovereenkomsten te gunnen of voort te zetten die binnen het toepassingsgebied vallen van zowel de richtlijnen inzake overheidsopdrachten als artikel 10, leden 1 en 3, lid 6, punten a) tot en met e), leden 8, 9 en 10, en de artikelen 11, 12, 13 en 14 van Richtlijn 2014/23/EU, artikel 7, punten a) tot en met d), artikel 8, artikel 10, punten b) tot en met f) en punten h), i) en j), van Richtlijn 2014/24/EU, artikel 18, artikel 21, punten b) tot en met e) en punten g), h) en i), en de artikelen 29 en 30 van Richtlijn 2014/25/EU, en artikel 13, punten a) tot en met d), punten f), g) en h) en punt j), van Richtlijn 2009/81/EG, en titel VII van Verordening (EU, Euratom) 2018/1046, aan of met:
- a) een Russisch onderdaan, een in Rusland verblijvende natuurlijke persoon of een in Rusland gevestigde rechtspersoon, entiteit of lichaam;
- b) een rechtspersoon, entiteit of lichaam waarvan de eigendomsrechten voor meer dan 50 % direct of indirect in handen zijn van een entiteit als bedoeld in punt a) van dit lid; of
- c) een natuurlijke persoon, een rechtspersoon, een entiteit of een lichaam handelend namens of op aanwijzing van een entiteit als bedoeld in punt a) of b) van dit lid,
met inbegrip van onderaannemers, leveranciers of entiteiten waarvan de capaciteit wordt ingeroepen in de zin van de richtlijnen inzake overheidsopdrachten, als zij meer dan 10 % van de waarde van de opdracht vertegenwoordigen.”.
-
16)
Artikel 5 quaterdecies, lid 4, wordt vervangen door:
“”4.De leden 1 en 2 zijn niet van toepassing wanneer de insteller van de trust of de begunstigde een onderdaan van een lidstaat is of een natuurlijke persoon is die in het bezit is van een tijdelijke of permanente verblijfsvergunning in een lidstaat, in een land dat lid is van de Europese Economische Ruimte of in Zwitserland.”.
-
17)
Artikel 5 quindecies wordt als volgt gewijzigd:
-
a)
lid 4 wordt vervangen door:
“”4.Lid 1 is niet van toepassing op het verlenen van diensten die uitsluitend bestemd zijn voor gebruik door in Rusland gevestigde rechtspersonen, entiteiten of lichamen die eigendom zijn van of onder uitsluitende of gezamenlijke zeggenschap staan van een rechtspersoon die, een entiteit die of een lichaam dat is erkend of opgericht volgens het recht van een lidstaat, van een land dat lid is van de Europese Economische Ruimte of van Zwitserland.”;
-
b)
het volgende lid wordt toegevoegd:
“”6.De betrokken lidstaat stelt de andere lidstaten en de Commissie in kennis van elke op grond van lid 5 verleende toestemming, binnen twee weken na het verlenen van de toestemming.”.
-
a)
lid 4 wordt vervangen door:
-
18)
Aan artikel 12 bis worden de volgende leden toegevoegd:
“”3.De bevoegde autoriteiten van de lidstaten, met inbegrip van handhavingsautoriteiten en beheerders van officiële registers waarin natuurlijke personen, rechtspersonen, entiteiten en lichamen, alsmede onroerende of roerende goederen worden geregistreerd, verwerken informatie, met inbegrip van persoonsgegevens, en wisselen die uit met andere bevoegde autoriteiten van de lidstaten en met de Europese Commissie.4.Verwerking van persoonsgegevens geschiedt overeenkomstig deze verordening en Verordeningen (EU) 2016/679* en (EU) 2018/1725* van het Europees Parlement en de Raad slechts voor zover dit nodig is voor de toepassing van deze verordening en om te zorgen voor doeltreffende samenwerking tussen de lidstaten en met de Europese Commissie met het oog op de toepassing van deze verordening.
- 19) Bijlage IV wordt gewijzigd overeenkomstig bijlage I bij deze verordening.
- 20) Bijlage VII wordt gewijzigd overeenkomstig bijlage II bij deze verordening.
- 21) Bijlage IX wordt gewijzigd overeenkomstig bijlage III bij deze verordening.
- 22) Bijlage X wordt gewijzigd overeenkomstig bijlage IV bij deze verordening.
- 23) Bijlage XXII wordt gewijzigd overeenkomstig bijlage V bij deze verordening.
- 24) Bijlage age XXIII wordt gewijzigd overeenkomstig bijlage VI bij deze verordening.
- 25) Bijlage XXIV wordt gewijzigd overeenkomstig bijlage VII bij deze verordening.
- 26) Bijlage XXVI wordt gewijzigd overeenkomstig bijlage VIII bij deze verordening.
- 27) Bijlage XXVII wordt gewijzigd overeenkomstig bijlage IX bij deze verordening.
Artikel 2
-
PB L 193 van 21.7.2022.
(terug) -
Verordening (EU) nr. 833/2014 van de Raad van 31 juli 2014 betreffende beperkende maatregelen naar aanleiding van de acties van Rusland die de situatie in Oekraïne destabiliseren (PB L 229 van 31.7.2014, blz. 1).
(terug) -
Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van Richtlijn 95/46/EG (algemene verordening gegevensbescherming) (PB L 119 van 4.5.2016, blz. 1).
(terug) -
Verordening (EU) 2018/1725 van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2018 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door de instellingen, organen en instanties van de Unie en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 45/2001 en Besluit nr. 1247/2002/EG (PB L 295 van 21.11.2018, blz. 39).”.
(terug)